40

Z Demopædia
Skocz do: nawigacja, szukaj


Ta strona została zaktualizowana i przedstawia dosłowne tłumaczenie angielskiej wersji drugiego wydania Wielojęzycznego słownika demograficznego
retour à Strona główna | Przedmowa
Rozdział | Wstęp | Pojęcia ogólne | Opracowanie danych statystyki demograficznej | Rozmieszczenie i struktura ludności | Umieralność i chorobowość | Małżeństwa | Urodzenia | Ruch ludności i reprodukcja ludności | Migracje | Demografia ekonomiczna i społeczna | Indeks
Section | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 20 | 21 | 22 | 23 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 40 | 41 | 42 | 43 | 50 | 51 | 52 | 60 | 61 | 62 | 63 | 70 | 71 | 72 | 80 | 81 | 90 | 91 | 92 | 93


Umieralność i chorobowość

40

401

Badanie umieralności 1 oznacza badanie wpływu zgonów na ludność. Ogólny termin współczynnik umieralności 2 obejmuje wszelkie wskaźniki (133-4) służące do mierzenia częstości zgonów 3 w obrębie danej populacji lub subpopulacji. W przypadku braku dookreśleń współczynnik umieralności należy rozumieć, jako surowy roczny współczynnik umieralności 4 (patrz 136-8), czyli iloraz liczby zgonów zaobserwowanych w ciągu roku w danej populacji i średniej liczebności populacji 5 w ciągu tego roku. Gdy liczebność populacji zmienia się dość równomiernie średnią liczebność zastąpić można liczebnością w środku roku. Wśród współczynników zgonów obliczanych dla subpopulacji (101-6) najczęściej występują szczegółowe współczynniki zgonów (134-6), w tym współczynniki zgonów według płci 6i współczynniki zgonów wdług wieku 7.

  • 2. Termin umieralność bywa czasami używany zamiennie z pojęciem współczynnik zgonów
  • 3. Śmierć, rz. - umrzeć, cz. - zmarły, przym.
  • 5. Gdy okres obserwacji przekracza jeden rok, średnia liczebność populacji jest zazwyczaj wyznaczana jako średnia z kilku oszacowań rozmiaru populacji dla każdego z obserwowanych lat. Średnia liczba osobo-lat (135-6) jest również używana w mianowniku.


402

Szczegółowe (cząstkowe) współczynniki zgonów pozwalają na analizę zróżnicowania umieralności 1 pomiędzy różnymi grupami. Gdy jakaś grupa wykazuje umieralność wyraźnie wyższą niż jedna lub kilka innych grup, z którymi ją się porównuje, mówi się o nadmiernej umieralności 2. Pod pojęciem umieralności według zawodu 4 rozumie się umieralność poszczególnych grup zawodowych. Termin ten może także oznaczać nadmierną umieralność wywołaną bezpośrednio przez specyficzne ryzyko związane z wykonywaniem danego zawodu (choroby zawodowe 6).

  • 1. Uwzględnia się również różne przyczyny śmierci
  • 2. Pojęcie nadumieralność mężczyzn jest wynikiem porównania poziomu umieralności mężczyzn z umieralnością kobiet w tym samym wieku.


403

Surowe współczynniki zgonów (401-4) wykazują dużą wrażliwość na strukturę populacji według wieku (325-6) a także na sam poziom umieralności. W celu zapewnienia porównania poziomu umieralności dla populacji o różnych strukturach (144-4) przyjęło się wyznaczać standardowy współczynnik zgonów 1. Najczęstszą metodą standaryzacji współczynnika jest przeliczenie wartości współczynnika w sposób pozwalający uwolnić się od wpływu struktury wieku populacji, a zatem standaryzacja współczynnika z uwzględnieniem tzw. populacji standardowej 2. Znając cząstkowe współczynniki (134-6) możemy, korzystając wprost z formuły standaryzacji 3, wyznaczyć wartość surowego współczynnika zgonów. W razie braku danych w zakresie cząstkowych współczynników zgonów należy skorzystać z pośrednich metod standaryzacji 4. Częściej jednak porównywalność uzyskuje się poprzez nałożenie standardowych współczynników zgonów 6 na poszczególne subpopulacje, a następnie zliczenie oczekiwanej liczby zgonów poprzez zsumowanie liczby zgonów w poszczególnych grupach. Wskaźniki konstruuje się odnosząc faktyczną liczbę zgonów 7 do oczekiwanej liczby zgonów 8.

  • 1. Standaryzować, cz. - wystandaryzowany, przym. - standaryzacja, rz.: proces standaryzowania

* * *

retour à Strona główna | Przedmowa
Rozdział | Wstęp | Pojęcia ogólne | Opracowanie danych statystyki demograficznej | Rozmieszczenie i struktura ludności | Umieralność i chorobowość | Małżeństwa | Urodzenia | Ruch ludności i reprodukcja ludności | Migracje | Demografia ekonomiczna i społeczna | Indeks
Section | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 20 | 21 | 22 | 23 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 40 | 41 | 42 | 43 | 50 | 51 | 52 | 60 | 61 | 62 | 63 | 70 | 71 | 72 | 80 | 81 | 90 | 91 | 92 | 93