52

Z Demopædia
Skocz do: nawigacja, szukaj


Ta strona została zaktualizowana i przedstawia dosłowne tłumaczenie angielskiej wersji drugiego wydania Wielojęzycznego słownika demograficznego
retour à Strona główna | Przedmowa
Rozdział | Wstęp | Pojęcia ogólne | Opracowanie danych statystyki demograficznej | Rozmieszczenie i struktura ludności | Umieralność i chorobowość | Małżeństwa | Urodzenia | Ruch ludności i reprodukcja ludności | Migracje | Demografia ekonomiczna i społeczna | Indeks
Section | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 20 | 21 | 22 | 23 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 40 | 41 | 42 | 43 | 50 | 51 | 52 | 60 | 61 | 62 | 63 | 70 | 71 | 72 | 80 | 81 | 90 | 91 | 92 | 93


52

520

Częstość zawierania małżeństw mierzy się współczynnikiem zawierania małżeństw 1. Surowy współczynnik małżeństw 2 odnosi liczbę małżeństw zawartych w określonym czasie do liczebności tej populacji. Częstość zawierania małżeństw przez mężczyzn 3 i częstość zawierania małżeństw przez kobiety 4 mogą być różne, stąd analizuje się je zwykle odrębnie. Terminy te oznaczają częstość zawierania małżeństw przez przedstawicieli poszczególnych płci. Współczynnik małżeństw według płci 5 wyznacza się przyjmując za bazę liczbę osób danej płci. Rozróżnia się zwykle współczynnik pierwszych małżeństw 6, który odnosi liczbę kawalerów lub panien (515-3) zawierających związek małżeński do ogólnej liczby odpowiednio: kawalerów i panien w populacji oraz współczynnik małżeństw powtórnych 7 odnoszący liczbę osób zawierających małżeństwa drugie i kolejne do liczby osób rozwiedzionych i owdowiałych w populacji. Kolejnym współczynnikiem jest współczynnik małżeństw według wieku  9, który wyznacza się w oparciu o liczbę osób zdolnych do małżeństwa w poszczególnych grupach wieku. Znajomość rozkładu wieku nowożeńców pozwala na wyznaczenie średniego wieku nowożeńców 10. Różnica wieku pomiędzy małżonkami 11 jest również często przedmiotem analizy demografów.

  • 2. Surowy współczynnik małżeństw wyznacza się czasami jako iloraz liczby nowożeńców do liczebności populacji.
  • 9. Pojęcia: częstość zawierania małżeństw i częstość zawierania pierwszych małżeństw wykorzystywane są również do zobrazoania udziału osób zawierających małżeństwo wśród osób w określonym wieku. Skumulowane częstości zawierania małżeństw oraz skumulowane częstości zawierania pierwszego małżeństwa są używane w badaniach kohortowych.


521

Skłonność do zawierania małżeństw wśród kobiet i mężczyzn bada sie za pomocą udziału kawalerów i panien 1. Zwykle udział ten równy jest udziałowi kawalerów i panien 2 w wieku 50 lat, czyli w wieku powyżej którego zawarcie pierwszego małżeństwa jest rzadkością. Udział osób nigdy nie żonatych/zamężnych w danej kohorcie można wyznaczyć na podstawie prawdopodobieństwa zawarcia pierwszego mażeństwa 3, które obrazuje udział osób w wieku x nigdy nie żonatych/zamężnych, które wstąpią w związek małżeński przed ukończeniem wieku x+1 przy założeniu, że wszystkie te osoby wieku tego dożyją. Często ze względów praktycznych proporcję osób wolnych określa się na podstawie danych spisowych jako proporcję osób nie będących w związku małżeńskim 4 w danym wieku w określonej kohorcie. Dysponujac danymi dotyczącymi wieku nowożeńców zawierających pierwsze małżeństwo można wyznaczyć średni wiek zawarcia pierwszego malżeństwa 5 oraz medianę wieku zawarcia pierwszego małżeństwa 6.


522

Tablice częstości małżeństw 1 przypominają tablice trwania zycia, a powstają w wyniku powiązania wielu funkcji demograficznych opisujących zjawisko zawierania małżeństw. Tablica częstości małżeństw brutto  1 przedstawia w podziale według wieku prawdopodobieństwa zawarcia pierwszego małzenstwa (521-3) oraz udział osób nigdy nie zamężnych/żonatych (521-2) według płci, jak również liczbę pierwszych małżeństw 2 w określonej kohorcie przy założeniu braku zgonów. Tablice obrazują również liczbę osób pozostających w stanie kawalerskim i panieńskim 3 w grupie osób w określonym wieku. Tablice częstości małżeństw netto 4 poza zjawiskiem zawierania małżeństw ujmują również występowanie zgonów, a zatem należą do grupy tzw. tablic dwojakiej eliminacji (153-4). Tablice te pokazują: liczbę dożywających osób wolnych 5, liczbę dożywajacych osób, które kiedykolwiek wstąpiły w związek małżeński 6, prawdopodobieństwo przeżycia w stanie kawalerskim/panieńskim 7 oraz oczekiwaną dalszą długość życia w stanie wolnym 8.


523

Współczynnik rozwodów 1 może być liczony na kilka sposobów. Surowy współczynnik rozwodów 2 odnosi liczbę rozwodów w danym okresie do średniej liczebności populacji w tym okresie. Czasami określa się równiez udział małżeństw zakończonych rozwodem do liczby małzeństw w populacji w danym okresie. Mając wiedzę na temat wieku osób, którym udzielono rozwodu, można wyznaczyć współczynniki rozwodów według wieku 4 oraz współczynniki rozwodów według czasu trwania małżeństwa 5. Kolejną miarą jest liczba rozwodów na liczbę nowo zawartych małżeństw 6.

  • 6. Jest to miara okresowa, która łączy rozwody w jednym roku z małżeństwami z tego roku lub średnią ważoną małżeństw w kilku latach. W analizie kohortowej możliwe jest odniesienie rozwodów w kolejnych latach do początkowej kohorty małżeństw, by obliczyć skumulowany wskaźnik rozwodów.


524

Dysponując odpowiednimi danymi statystycznymi można wyznaczyć współczynniki rozwiązywania małżeństw  1, które podają dla każdej płci oddzielnie prawdopodobieństwo rozwiązania małżeństwa przez zgon lub rozwód w zależności od czasu trwania małżeństwa 2. Dla osób rozwiedzinych i owdowiałych można wyznaczyć prawdopodobieństwo zawarcia ponownego małżeństwa 3 oraz średni czas pomiędzy owdowieniem i ponownym małżeństwem 4 a także średni czas pomiędzy rozwodem a ponownym małżeństwem  5.

* * *

retour à Strona główna | Przedmowa
Rozdział | Wstęp | Pojęcia ogólne | Opracowanie danych statystyki demograficznej | Rozmieszczenie i struktura ludności | Umieralność i chorobowość | Małżeństwa | Urodzenia | Ruch ludności i reprodukcja ludności | Migracje | Demografia ekonomiczna i społeczna | Indeks
Section | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 20 | 21 | 22 | 23 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 40 | 41 | 42 | 43 | 50 | 51 | 52 | 60 | 61 | 62 | 63 | 70 | 71 | 72 | 80 | 81 | 90 | 91 | 92 | 93