80

Z Demopædia
Skocz do: nawigacja, szukaj


Ta strona została zaktualizowana i przedstawia dosłowne tłumaczenie angielskiej wersji drugiego wydania Wielojęzycznego słownika demograficznego
retour à Strona główna | Przedmowa
Rozdział | Wstęp | Pojęcia ogólne | Opracowanie danych statystyki demograficznej | Rozmieszczenie i struktura ludności | Umieralność i chorobowość | Małżeństwa | Urodzenia | Ruch ludności i reprodukcja ludności | Migracje | Demografia ekonomiczna i społeczna | Indeks
Section | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 20 | 21 | 22 | 23 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 40 | 41 | 42 | 43 | 50 | 51 | 52 | 60 | 61 | 62 | 63 | 70 | 71 | 72 | 80 | 81 | 90 | 91 | 92 | 93

Migracje

80

801

Badanie mobilności przestrzennej 1lub mobilności geograficznej 1 zajmuje się analizą ilościowych aspektów przemieszczania się 2 jednostek. Istotnym wyróżnikiem migracji 3 jest to, że oznacza ona zmianę miejsca zamieszkania (310-6*) wraz ze zmianą jednostki administracyjnej miejsca pobytu. Jednostka administracyjna, którą migrant opuszcza nazywana jestmiejscem pochodzenia 4; jednostka do której migrant się udaje zwana jest zaś miejscem docelowym 5 lub miejscem przeznaczenia 5. Pojęcia migracji nie używa się zwykle w odniesieniu do osób bez stałego miejsca zamieszkania, na przykład do plemion, które wyłącza się ze statystyk migracyjnych. W praktyce trudno odróżnić migrację oznaczającą zmianę stałego miejsca zamieszkania od przemieszczeń czasowych 6 inaczej niż na podstawie kryterium czasu trwania nieobecności 7 w miejscu stałego pobytu lub czasu trwania pobytu 8 w miejscu przeznaczenia. Co do zasady analiza mobilności przestrzennej nie obejmuje krótkotrwałych podróży, które nie pociągają za sobą zmiany miejsca zamieszkania, chociaż takie przemieszczenia zasługiwałyby na analizę z uwagi na skutki ekonomiczne i społeczne jakie wywierają. Dojeżdżanie 9 oznacza codzienne lub cotygodniowe pokonywanie trasy z miejsca zamieszkania do miejsca pracy lub nauki; wyjazdy sezonowe 10 charakteryzują się powtarzalnością z roku na rok. Tranzyty 11 oznaczają przejechanie przez dane terytorium jedynie w celu dostania się do miejsca przeznaczenia i stąd nie są odnotowywane w statystykach migracyjnych. Ruch turystyczny 12 również nie jest uwzględniany.

  • 1. Mobilność przestrzenna powinna być rozróżniana od mobilności społecznej (920-4) oraz mobilności zawodowej (921-3).
  • 3. Migracja, rz. - migrować, cz. - migrant, rz.: osoba, która przynajmniej raz migrowała - migracyjny, przym.: związany z migracją. Niektórzy badacze rozważają wszelką mobilność związaną z zamieszkaniem (803-6) jako migrację. Jednak dla większości ruchy migracyjne wymagają przekraczania granicy.
  • 5. Pojęcia kraj docelowy i kraj przyjmujący pojawiają się w kontekście migracji międzynarodowych.
  • 9. Dojeżdżać, cz. - dojeżdżający, rz.: osoba dojeżdżająca regularnie do pracy lub szkoły. Pojęcie dojazdu do pracy używane jest również w celu pokazania powodu przemieszczania się.
  • 10. Ruchy sezonowe to określenie znacznie odpowiedniejsze niż migracja sezonowa, gdyż ruchy takie rzadko oznaczają zmianę miejsca zamieszkania.


802

Gdy migracje obserwowane są w czasie warto zastosować ujęcie na podstawie miejsca zamieszkania w określonym momencie czasu 1 lub poprzedniego miejsca zamieszkania 2 w zestawieniu z obecnym miejscem zamieszkania 3. Jednostka, która zmieniła miejsce zamieszkania jest migrantem 4. Migranci mogą być emigrantami 5 w odniesieniu do ich miejsca pochodzenia lub imigrantami 6 w odniesieniu do ich aktualnego miejsca pobytu. Kiedy w badaniu lub spisie zadaje się pytanie dotyczące poprzedniego miejsca zamieszkania 2 uzyskuje się informacje o ostatniej migracji 7 lub ostatniej zmianie miejsca zamieszkania 7, niezależnie od daty kiedy ona nastąpiła. Migrantem jest osoba, która chociaż raz zmieniła swoje miejsce zamieszkania. Migrantem całego życia 11 jest osoba, której miejscem urodzenia 10 jest w innej jednostce administracyjnej niż jej aktualne miejsce pobytu.

  • 4. Dokładnie przy tej koncepcji migrant musi być urodzony przed rozpoczęciem zdefiniowanego okresu migracji oraz musi przeżyć do końca tego okresu. Taka definicja jest czasem rozszerzana o dzieci urodzone w trakcie okresu, które zostały przemieszczone do miejsca zamieszkania matek z początku określonego okresu migracji. Liczba odnotowanych migrantów nie jest koniecznie równa liczbie ruchów migracyjnych występujących w trakcie zadanego okresu dla tych osób, gdyż możliwe jest kilkukrotne przemieszczenie w tym okresie, a nawet powrót do początkowego miejsca pobytu przed kolejnym spisem lub badaniem.
  • 10. Miejsce urodzenia definiuje się zazwyczaj jako miejsce stałego zamieszkania matki w momencie porodu, nawet jeśli ze względu na zwyczaj lub ze względów medycznych sam poród nastąpił w innym miejscu.


803

Populacja suwerennego państwa (305-3) może podlegać migracjom wewnętrznym 1, kiedy to miejsce wyjazdu (801-4) i miesjce docelowe (801-5) znajdują się na obszarze tego samego państwa oraz migracjom zagranicznym 2, które odbywają się z przekroczeniem granic państwa. Także pojęcie migracje zewnętrzne 3 używane jest niekiedy w tym drugim kontekście. Migracje zewnętrzne to imigracja 4 lub emigracja 5 w zależności czy przemieszczenie rozpatrujemy z pozycji kraju opuszczanego czy docelowego. W przypadku krajów podzielonych na podobszary możemy mieć do czynienia z ruchami lokalnymi 6, które pokazują mobilność obywateli 6 w obrębie jednostki administracyjnej, podczas gdy przemieszczanie się pomiędzy jednostkami nazywamy migracjami wewnętrznymi 7. Strumień migracyjny 9 to grupa osób przemieszczająca się łącznie z określonego miejsca do tego samego miejsca docelowego. Najszerszy strumień między dwoma podobszarami nazywany jest strumieniem dominującym 10.

  • 1. Definicje migracji w tym paragrafie mogą być podane także w formie rozszerzonej. Rozróżnienie między wewnętrzną a zagraniczną migracją nie zawsze jest precyzyjne, w zależności od stopnia autonomiczności terytoriów danego kraju.
  • 2. Zwykłe przekraczanie granic państwowych otrzymało nazwę ruchu granicznego i nie powinno być mylone z migracją zagraniczną.
  • 4. Immigracja, rz. - imigrant, cz.
  • 5. Emigracja, rz. - emigrować, cz. - emigrant, rz.


804

Kiedy jednostka migruje kilka razy w ciągu okresu badawczego jej migracje można rozważać w kontekście kolejności migracji 1. Czas trwania pobytu 2 odnosi się zarówno do okresu pomiędzy przybyciem do danego miejsca a opuszczeniem tego miejsca, jak i do czasu jaki upłynął od ostatniego przemieszczenia się. Migracje powrotne 3 oznaczają przemieszczenie z powrotem do miejsca, z którego wyruszono lub do poprzedniego miejsca zamieszkania. Migracje powtarzające sie 4 oznaczają tendencję do migrowania kilka razy w relatywnie krótkim czasie. Migracje ze wsi do miast 5 przyjmują czasami formę migracji seryjnych 6 lub migracji kilkuetapowych 6, jako że migranci w drodze do dużego miasta osiedlają się czasowo w coraz to większych miejscowościach stanowiących jedynie etap ich przeprowadzki.

  • 3. Jednostki wracające do miejsca, które wcześniej opuściły nazywają się migrantami powrotnymi.
  • 4. W przypadku gdy migracja powtarzająca się oznacza przemieszczanie się do nowych destynacji, mówimy o migracji wtórnej i migrantach wtórnych w odróżnieniu od migracji pierwotnych.


805

Udział migracji (801-3) we wzroście populacji (701-1) ujmowany jest w postaci salda migracji 2 tj. różnicy pomiędzy liczbą przyjazdów 3 a liczbą wyjazdów 4. Saldo migracji może być dodatnie lub ujemne; ujemne saldo migracji 5 pojawia się, gdy liczba wyjazdów przewyższa liczbę przyjazdów, a dodatnie saldo migracji 6 w sytuacji odwrotnej. Liczba przyjazdów i wyjazdów z/do danego państwa obrazuje wielkość migracji 7. Podobne pojęcie odniesione do podobszarów w danym kraju nazywa się obrotem 8 migracji. Strumień netto 9 migracji między dwoma obszarami zdefiniowany jest jako różnica między strumieniem (803-9) a obrotem migracji (803-11), a z kolei strumień brutto 10 jest sumą tych dwóch wartości.

  • 2. Można również mówić o bilansie migracji. Nie powinno się używać pojęć takie jak "migranci netto", zalecane jest stosowanie liczba migrantów netto.


806

Migracja spontaniczna 1 lub migracja dobrowolna 1 jest wynikiem wyboru jednostki. W przypadku, gdy migracja nie odbywa się w grupie, mówi się o migracjach indywidualnych 2. W przypadku przemieszczania się całych rodzin mamy do czynienia z migracjami rodzinnymi 3. Migracje wtórne 4 to migracje wymuszone przez migracje innych osób, na przykład gdy dzieci migrują ze swoimi rodzicami. Przemieszczanie się pracowników w związku z potrzebami pracodawcy lub możliwościami zawodowymi nazywamy migracją zawodową 5. Przemieszczenia związane z zawarciem związku małżeńskiego lub przejściem na emeryturę nazywa się migracją małżeńską 6 lub migracją na emeryturze 7.

  • 4. Chociaż terminy te używane są czasem w inny znaczeniu (patrz 804-4*) migrant pierwotny to osoba, która migruje wskutek swojej decyzji, podczas gdy migrant wtórny przemieszcza się wskutek decyzji innych osób (dzieci z rodzicami). Migracja łańcuchowa lub migracja powiązana wiąże się z przemieszczaniem się na obszary, gdzie migrant ma swoich krewnych (114-3*) lub przyjaciół, którzy mogą stanowić dla niego źródło informacji oraz oparcia.


807

Kiedy grupa osób lub rodzin decyduje się migrować wspólnie mamy do czynienia z migracją grupową 1. Migracje masowe 2 oznaczają migracje bardzo dużej grupy osób, a pojęcie eksodus 3 używane jest w przypadku ogromnego nasilenia migracji masowej wskutek katastrofy lub stanu wyższej konieczności.


808

Migracje dobrowolne (806-1) są przeciwieństwem migracji wymuszonych 1, kiedy to migracje wymuszone są decyzją władz lokalnych. Repatriacja 2 oznacza przymusowy powrót do kraju pochodzenia. Innym przykładem migracji wymuszonych jest eksmisja 3 jednostek lub grup osób. Pojęcie ewakuacja 4 jest zarezerwowane do opisania przemieszczania się całej populacji w celu uniknięcia katastrofy np. trzęsienia ziemi czy powodzi lub jako skutek działań wojennych. Uchodźca 5 zwykle migruje z własnej woli, chociaż możliwe jest, ze skłania go ku temu obawa o swoje bezpieczeństwo. Osoba przesiedlona 6 to osoba, która została zmuszona do opuszczenia swojego miejsca zamieszkania w związku z akcją przesiedleńczą 7 lub transferem ludności 7.

  • 2. Repatriacja, rz. - repatriować, cz..
  • 3. Eksmisja, rz. - eksmitować, cz.; deportacja, rz. - deportować, cz. - deportowany, rz.}}
  • 4. Ewakuacja, rz. ewakuować, cz.


809

Proces dostosowywania się migrantów do nowych warunków może przebiegać na różnych płaszczyznach: naturalizacja (331-1), czyli uzyskanie obywatelstwa; absorbcja 1 czyli rozpoczęcie aktywności ekonomicznej; asymilacja 3, czyli integracja w strukturach społecznych oraz akulturacja 2 czyli przyjęcie obyczajów i systemu wartości nowego otoczenia.

* * *

retour à Strona główna | Przedmowa
Rozdział | Wstęp | Pojęcia ogólne | Opracowanie danych statystyki demograficznej | Rozmieszczenie i struktura ludności | Umieralność i chorobowość | Małżeństwa | Urodzenia | Ruch ludności i reprodukcja ludności | Migracje | Demografia ekonomiczna i społeczna | Indeks
Section | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 20 | 21 | 22 | 23 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 40 | 41 | 42 | 43 | 50 | 51 | 52 | 60 | 61 | 62 | 63 | 70 | 71 | 72 | 80 | 81 | 90 | 91 | 92 | 93