The Demopædia Encyclopedia on Population is under heavy modernization and maintenance. Outputs could look bizarre, sorry for the temporary inconvenience

Wielojęzyczny słownik demograficzny (Polski - tłumaczenie drugiego wydania)

16

Z Demopædia
Skocz do: nawigacja, szukaj


Ta strona została zaktualizowana i przedstawia dosłowne tłumaczenie angielskiej wersji drugiego wydania Wielojęzycznego słownika demograficznego
retour à Strona główna | Przedmowa
Rozdział | Wstęp | Pojęcia ogólne | Opracowanie danych statystyki demograficznej | Rozmieszczenie i struktura ludności | Umieralność i chorobowość | Małżeństwa | Urodzenia | Ruch ludności i reprodukcja ludności | Migracje | Demografia ekonomiczna i społeczna | Indeks
Section | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 20 | 21 | 22 | 23 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 40 | 41 | 42 | 43 | 50 | 51 | 52 | 60 | 61 | 62 | 63 | 70 | 71 | 72 | 80 | 81 | 90 | 91 | 92 | 93

16

160

Badaniem reprezentacyjnym 1 nazywamy zespół operacji, których celem jest uzyskanie informacji o całej populacji na podstawie obserwacji tylko jej części, którą nazywamy próbą 2. Populację stanowi zbiór elementów 3, które są przedmiotem badania. Jednostka losowania 4 może być elementem lub grupą elementów populacji i wykorzystywana jest do wybrania próby. W demografii elementami próby są zwykle osoby (110-2), rodziny (115-1) lub gospodarstwa domowe (110-3), a jednostkami losowania są osoby, gospodarstwa domowe, zespoły budynków, dzielnice czy inne wydzielone terytoria. Próbka zawiera pewną liczbę tych jednostek, wybranych zgodnie z planem badania reprezentacyjnego 5 czyli schematem losowania 5.


161

Próbę, której elementy zostały wybrane w sposób losowy nazywamy próbą losową 1. Jeśli kompletna lista jednostek losowania jest dostępna, nazywamy ją operatem losowania 3. W prostym losowaniu 4 jednostki losowania wybrane są z operatu w sposób losowy 2. Proporcję jednostek wylosowanych nazywa się stopą losowania 5 lub stopą reprezentacji 5. Losowanie systematyczne 6 to taki schemat losowania, w którym wybiera się systematycznie 7 z ponumerowanego operatu losowania jednostki co kolejną, określoną liczbę. Próba jest wybierana poprzez wzięcie n-tej, (n + s)-tej, (n + 2s)-tej, ..., itd. jednostki, przy czym n nie jest większe niż s i jest wybrane losowo. W losowaniu grupowym 8 czyli losowaniu klastrowym 8 elementy populacji nie są wybierane pojedynczo, ale w grupach zwanych klastrami 9 .

  • 2. Losowy, przym. - losowość, rz. - losować, cz.


162

W losowaniu warstwowym 1 populacja podzielona jest na kilka warstw 2, które powinny być bardziej jednorodne (134-4) niż populacja jako całość. W każdej warstwie przeprowadza się losowanie proste (161-4). Stopa losowania (161-5) może być w każdej warstwie inna. Losowanie wielostopniowe 3 to metoda wyboru próby w kilku etapach. Próba jednostek rzędu pierwszego 4 jest pierwszą wybraną próbą, a każda z tych jednostek jest wówczas postrzegana jako populacja (101-3), z której podpróba 5 jednostek drugiego rzędu 6 jest wybierana, a potem ponownie analogicznie. Gdy nie istnieje dobry operat losowania, próba na podstawie obszaru oznaczonego na mapie może być wybrana: metodę tę nazywa się losowaniem terytorialnym 7.

  • 1. Warstwować, cz.: dzielić na warstwy - warstwowanie, rz.


163

W losowaniu prostym (161-1) otrzymuje się wskutek działania przypadku próbę reprezentacyjną 1, tj. próbę dającą względnie wierny obraz rozpatrywanej populacji pod względem zespołu cech badanych. W losowaniu kwotowym 2 natomiast wybiera się próbę z góry w taki sposób, żeby reprezentowała badaną populację pod względem niektórych cech; uzyskuje się to przydzielając każdemu ankietującemu (204-2) liczbę albo proporcję elementów posiadających określone cechy, które winny wejść do jego próby: w ramach tych kwot 3 ankietujący ma swobodę wyboru elementów, składających się na jego próbę.


164

Nazwa parametr statystyczny 1 może dotyczyć jakiejkolwiek charakterystyki liczbowej populacji. Estymacją statystyczną 2 nazywamy postępowanie, mające na celu wyznaczenie parametrów populacji na podstawie próby losowej. Uzyskane w ten sposób oszacowania są obarczone błędem próby 3, którego rząd wielkości ustala się często obliczając odchylenie standardowe oszacowania, które wtedy przybiera nazwę błędu standardowego 4. Żeby oznaczyć stopień dokładności oszacowania, można związać z nim przedział ufności 5, który podaje, w jakich granicach znajdzie się z danym z góry prawdopodobieństwem wartość oszacowanej wielkości. Mówimy, że między dwiema wartościami zachodzi istotna różnica  6, jeżeli prawdopodobieństwo tego, że różnica co najmniej taka, jaką obserwujemy, powstaje przypadkowo, jest mniejsze od pewnego poziomu istotności 7. W ten sposób różnica będzie istotna przy 5 procentowym poziomie istotności, jeśli prawdopodobieństwo jej przypadkowego powstania będzie mniejsze niż 0.05. Ponadto, obok błędów próby mamy błędy obserwacji 8 lub błędy odpowiedzi 8, które także wpływają na dokładność oszacowania. Błędy te zwykle zawierają się w obciążeniu ankietera 9, które jest systematycznym błędem wprowadzanym przez ankietera, gdy podstawowe dane są zbierane.

* * *

retour à Strona główna | Przedmowa
Rozdział | Wstęp | Pojęcia ogólne | Opracowanie danych statystyki demograficznej | Rozmieszczenie i struktura ludności | Umieralność i chorobowość | Małżeństwa | Urodzenia | Ruch ludności i reprodukcja ludności | Migracje | Demografia ekonomiczna i społeczna | Indeks
Section | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 20 | 21 | 22 | 23 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 40 | 41 | 42 | 43 | 50 | 51 | 52 | 60 | 61 | 62 | 63 | 70 | 71 | 72 | 80 | 81 | 90 | 91 | 92 | 93