The Demopædia Encyclopedia on Population is under heavy modernization and maintenance. Outputs could look bizarre, sorry for the temporary inconvenience

Wielojęzyczny słownik demograficzny (Polski - tłumaczenie drugiego wydania)

14

Z Demopædia
Skocz do: nawigacja, szukaj


Ta strona została zaktualizowana i przedstawia dosłowne tłumaczenie angielskiej wersji drugiego wydania Wielojęzycznego słownika demograficznego
retour à Strona główna | Przedmowa
Rozdział | Wstęp | Pojęcia ogólne | Opracowanie danych statystyki demograficznej | Rozmieszczenie i struktura ludności | Umieralność i chorobowość | Małżeństwa | Urodzenia | Ruch ludności i reprodukcja ludności | Migracje | Demografia ekonomiczna i społeczna | Indeks
Section | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 20 | 21 | 22 | 23 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 40 | 41 | 42 | 43 | 50 | 51 | 52 | 60 | 61 | 62 | 63 | 70 | 71 | 72 | 80 | 81 | 90 | 91 | 92 | 93


14

140

Spośród średnich 1, czyli przeciętnych 1, w demografii stosuje się najczęściej średnią arytmetyczną 2. Jeżeli mówi się o średniej bez doprecyzowania, to chodzi zawsze o średnią arytmetyczną. Oblicza się ją dzieląc sumę wartości przez ich liczbę. Stosuje się czasami – gdy wszystkie wartości zmiennej są dodatnie - średnią geometryczną 3, która jest pierwiastkiem n-tego stopnia z iloczynu n wartości. Średnią ważoną 4 nazywamy średnią obliczoną po zastosowaniu określonych wag 5 dla każdej obserwacji. Medianą 6, czyli wartością środkową 6, nazywamy obserwację taką, że liczba obserwacji mniejszych od niej jest taka sama jak liczba obserwacji od niej większych w danym zbiorze 7 lub próbie 7 zaobserwowanych wartości. Moda 8, czyli wartość modalna 8 lub dominanta 8 jest to wartość obserwowana najczęściej.

  • 1. Przeciętna, rz., może być używana jako przymiotnik. Średnia, rz., może być używana jako przymiotnik.
  • 5. Waga, rz. - ważyć, cz.
  • 6. Mediana, rz.
  • 8. Moda, rz., modalny, przym. - modalna, rz., dominanta, rz.


141

Dyspersja 1, rozrzut 1, zróżnicowanie 1 czy zmienność 1 zbioru obserwacji zależy od różnic 2 lub odchyleń 2 między poszczególnymi elementami. Wymieniamy tutaj tylko najczęściej używane miary dyspersji 3. Rozstępem 4 nazywamy odległość między najniższą i najwyższą wartością zaobserwowaną. Przedział międzykwartylowy 5, równy odległości między pierwszym i trzecim kwartylem (142-2) obejmuje połowę obserwacji. Rozważa się czasem półprzedział międzykwartylowy 6, który otrzymał nazwę odchylenia ćwiartkowego 6. Odchylenie przeciętne 7 jest średnią arytmetyczną (140-2) bezwzględnych wartości odchyleń obserwacji od średniej. Wariancja 8 jest to średnia arytmetyczna kwadratów odchyleń obserwacji od średniej. Odchylenie standardowe 9 jest pierwiastkiem kwadratowym z wariancji.

  • 9. Najczęściej odchylenie standardowe jest oznaczane jako σ


142

W szeregu wartości uporządkowanych w kolejności rosnącej wartości, poniżej których znajduje się dana proporcja wszystkich obserwacji nazywają się ogólnie kwantylami 1. Spośród nich szczególnie często stosuje się wspomnianą już medianę (140-6). Pozostałe ważne kwantyle to kwartyle 2, decyle 3 i centyle 4 lub percentyle 4, które dzielą szereg uporządkowanych obserwacji odpowiednio na cztery, dziesięć, sto i dwadzieścia kolejnych grup, z których każda zawiera tę samą liczbę obserwacji.


143

Mówimy, że dana zmienna jest ciągła 1 w pewnym przedziale, gdy może przyjąć nieskończenie wiele wartości między dwoma dowolnymi punktami z tego przedziału. W przeciwnym przypadku zmienna jest nieciągła 2 w danym przedziale. Gdy zmienna może przyjmować wyłącznie określone wartości nazywana jest zmienną dyskretną 3 lub skokową 3.

  • 1. Ciągła, przym. - ciągłość, rz.
  • 2. Nieciągła, przym. - nieciągłość, rz.


144

Podział członków populacji na różne kategorie lub klasy na podstawie wartości lub wariantów jakiejś cechy pozwala na zbadanie rozkładu częstości  1, zwanego często dla uproszczenia rozkładem 1. Stosunek liczby jednostek danej klasy do ogólnej liczby jednostek nazywa się częstością 2; czasami mówi się o częstości względnej 3; w przeciwstawieniu do częstości bezwzględnej 2 lub częstości absolutnej 2 albo liczebności 2, przez którą rozumie się liczbę jednostek w klasie. W demografii często używa się także określeń struktura 4 oraz podział 4 na opisanie rozkładu danych cech, takich jak wiek, płeć, stan cywilny, zawód, itd. Struktura jest czasem używana w bardziej ścisłym znaczeniu do opisu rozkładu populacji wyłącznie pod względem wieku i płci.

  • 4. Pojęcie rozkładu populacji zazwyczaj odnosi się do rozkładu w przestrzeni. Jednak gdy używane jest wraz z nazwą analizowanej cechy, słowo rozkład staje się synonimem struktury czy podziału.

* * *

retour à Strona główna | Przedmowa
Rozdział | Wstęp | Pojęcia ogólne | Opracowanie danych statystyki demograficznej | Rozmieszczenie i struktura ludności | Umieralność i chorobowość | Małżeństwa | Urodzenia | Ruch ludności i reprodukcja ludności | Migracje | Demografia ekonomiczna i społeczna | Indeks
Section | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 20 | 21 | 22 | 23 | 30 | 31 | 32 | 33 | 34 | 35 | 40 | 41 | 42 | 43 | 50 | 51 | 52 | 60 | 61 | 62 | 63 | 70 | 71 | 72 | 80 | 81 | 90 | 91 | 92 | 93